ጣዖትን ከፈጣሪ ማነጻጸር እንዴት? ለአቡ ሀይደር የተሰጠ ምላሽ! (ክፍል 1)

ሚካኤል ዘኢትዮጵ

አቡ ሀይደር "በዚህ ምድር ላይ ፍጹም አንድ አምላክ ብቻ መኖሩን የሚያውጅ ሃይማኖት ቢኖር ኢስላም ብቻ ነው" በማለት የጀመሩት ድምዳሜ፣ የታሪክንና የሃይማኖት ጥናትን እውነታ የካደ ነው። ክርስትና ስለ እግዚአብሔር አንድነት የሚመሰክረው አምላክ ራሱን በገለጠበት በባሕርይውና በቃሉ (በክርስቶስ) በኩል ሲሆን፣ የእስልምናው "አላህ" ግን ከታሪክ መነጽር ሲታይ ከመሐመድ በፊት በነበሩት የቁረይሽ አረቦች ዘንድ "ከፍተኛው ጣዖት" (High God) ተብሎ ከሚመለከውና የጨረቃ አምላክ ተብሎ ከሚታሰበው አካል ጋር ጥልቅ ትስስር አለው። ጸሐፊው "እሱ አምሳያና ቢጤ የለውም" ቢሉም፣ እስልምና ውስጥ የሚፈጸሙት እንደ ካዕባን መዞር (Tawaf)፣ ጥቁሩን ድንጋይ መሳም እና በሶላት ወቅት ወደ አንድ ቁስ (ካዕባ) መዞር፣ በጥንታውያን ጣዖት አምላኪ ዓረቦች ዘንድ ይደረጉ የነበሩ የአምልኮ ሥርዓቶች ቀጥታ ቅጂዎች ናቸው። ታዲያ ፈጣሪን ከፍጡር ማወዳደር ሳይሆን፣ ፈጣሪን "በቁስ" ውስጥ ከታጠረ የጣዖት አምልኮ ቅርስ ጋር ማደባለቅ ይሄ ነው!

ጸሐፊው አል-ሐቅ (እውነት) የሚለውን ስም የአላህ ብቻ ለማድረግ ቢሞክሩም፣ በእስልምና አስተምህሮ ውስጥ አላህ ራሱን "ምርጡ አታላይ/አሳሳች" (Khayru al-Makireen - ሱራ 3:54) ብሎ መጥራቱ ከአምላካዊ ባሕርይ ይልቅ ከጣዖታዊ ባሕርይ ጋር ያገናኘዋል። መጽሐፍ ቅዱስ "እግዚአብሔር ብርሃን ነው ጨለማም በእርሱ ዘንድ ከቶ የለም" (1 ዮሐንስ 1:5) ሲል፣ አላህ ግን ሰዎችን የሚያሳስትና የሚደልል ተደርጎ መቅረቡ ፍጹም እውነት (አል-ሐቅ) ከሚለው ስም ጋር ይቃረናል። ክርስቶስ ግን "እኔ እውነት ነኝ" ሲል፣ ሊያታልል ሳይሆን ሰዎችን ከኃጢአትና ከጨለማ ነፃ ሊያወጣ የመጣ መሆኑን ነው የገለጸው። የአላህ ማንነት በሰው "ውስጣዊ ማንነት" ውስጥ ያለ ሳይሆን፣ መሐመድ በወቅቱ የነበሩትን ጣዖታት በመሻር አንዱን ትልቁን ጣዖት (አል-ኢላህ/አላህ) ለብቻው ነጥሎ በማውጣት የፈጠሩት Monolatry እንጂ መጽሐፍ ቅዱሳዊው Monotheism አይደለም።

ሲጠቃለል አቡ ሀይደር ወንጌላትን "የታሪክ መጽሐፍ" በማለት ዝቅ ለማድረግ መሞከራቸው የሚገርም ነው፤ ምክንያቱም እስልምና ራሱ መሠረቱን ያደረገው መሐመድ ሰማሁ በሚሉትና በኋላም በሰዎች ተጻፈ በሚባለው ቁርአን ላይ ነው። ልዩነቱ ግን ወንጌል አምላክ በታሪክ ውስጥ ሰው ሆኖ ተገልጦ፣ ከሰዎች ጋር በልቶና ጠጥቶ፣ ስለ ሰው ልጆች ፍቅር ራሱን መስዋዕት ማድረጉን የሚመሰክር ሲሆን፤ አላህ ግን በሰባተኛው ሰማይ ተቀምጦ "አታልሉ፣ ግደሉ፣ ምርኮኛ ሴቶችን ለወሲብ ተጠቀሙ" የሚሉ ትእዛዛትን የሚያስተላልፍ፣ ከሰው ልጆች ስቃይና ፍላጎት የራቀ ጣዖት ሆኖ መቅረቡ ነው። አምላክን "አምላክ" የሚያሰኘው በቃላት መደርደር ሳይሆን በቅድስናውና በባሕርይው ፍጹምነት ነው። ስለዚህ እውነተኛውንና በታሪክ ራሱን የገለጠውን የጌታ የኢየሱስ ክርስቶስን መለኮታዊነት ከዓረቢያ በረሃ ጣዖት ጋር ማወዳደር ፈጽሞ የማይቻል ተግባር ነው።

Michael Z Ethiop

05/05/2018 ዓ/ም