ከኢያሪኮ እስከ ቀራኒዮ (ክፍል ሶስት)

✍ ታደሰ ሞጎስ | ኢትዮጵያ አውታር 

በኢያሪኮ መንገድ ዳር ለዓመታት ተቀምጬ ሳለሁ፣ ዓለም በእኔ አጠገብ የምትፈስ ወንዝ ነበረች፤ እኔ ግን ከወንዙ ዳር የቆምኩ ደረቅ ድንጋይ ነበርኩ። "በመንገድ ዳር መቀመጥ" ማለት መኖር ሳይሆን መታዘብ ነው። ህልውናህ በሌሎች ፍቃድና በምጽዋት ትርፍ ላይ የተንጠለጠለ ይሆናል። ያኔ፣ እኔ የታሪክ ተካፋይ ሳይሆን የታሪክ ጥላ ነበርኩ። በዚያ ስፍራ መቀመጥ፣ ነፍስህ ከቆመችበት ረግረግ ውስጥ እንዳትወጣ የለመደችበት የዝምታ እስር ቤት ነው።

​ያ የለመድኩት "የመቀመጥ" ኑሮ፣ የሰው ልጅ ሁሉ በልምድና በውድቀት ውስጥ የሚኖርበትን የድንዛዜ ምሳሌ ነበር። አንዳንዶች ዓይናቸው እያየ በመንገድ ዳር ተቀምጠዋል—ምክንያቱም ዓላማ የላቸውም። እኔ ግን በዓይን ስውርነቴ ውስጥ ሆኜ፣ ነፍሴ ከመቀመጥ ስቃይ እንድትወጣ ትቃትት ነበር። በመንገድ ዳር መሆን ማለት የጊዜ ተገዥ መሆን ነው፤ ጊዜው ያልፋል፣ አንተ ግን ባለህበት ትቀራለህ።

​ነገር ግን ያ "የማረኝ" ጩኸት ከቆምኩበት ረግረግ ውስጥ መንጥቆ አወጣኝ። ልብሴን ጥዬ ስነሳ፣ ከመቀመጥ ወደ "መጓዝ" ተሸጋገርኩ። በመንገድ ላይ መጓዝ ማለት የህልውና ትርጉም በሂደት ውስጥ መሆኑን ማመን ነው። አሁን እግሮቼ አቧራውን ሲረግጡ፣ የምሄደው ወደሆነ ግብ ብቻ ሳይሆን ወደ እራሴ ማንነትም ጭምር ነው። መጓዝ ማለት ለውጥን መፍቀድ ነው፤ መቀመጥ ግን ባለበት መርገጥን መምረጥ ነው።

​በመንገድ ዳር መቀመጥ ለጥያቄዎችህ መልስ ከሰው መጠበቅ ሲሆን፣ በመንገድ ላይ መጓዝ ግን መልሱን ከፈጣሪ ጋር አብሮ መፈለግ ነው። እኔ በመንገድ ዳር ስቀመጥ ዓለም ትገፋኝ ነበር፤ አሁን በመንገድ ላይ ስጓዝ ግን ዓለምን እየቀየርኳት ነው። መለኮታዊው ብርሃን ዓይኖቼን የከፈታቸው ቁጭ ብዬ እንድደነቅ ሳይሆን፣ ተራምጄ የብርሃኑ ምስክር እንድሆን ነው።

​አሁን ተረድቻለሁ፤ ህይወት በመንገድ ዳር የሚጣል ሳንቲም ሳይሆን፣ በመንገድ ላይ የሚከፈል መስዋዕትነት ናት።

​በመንገድ ዳር መቀመጥ፣ ህልውናን ለሌሎች ትርፍራፊ አሳልፎ መስጠት ነው። ያኔ እኔ የታሪክ ተመልካች እንጂ ባለቤት አልነበርኩም። በመንገድ ዳር መቀመጥ ማለት ዓለም ስትሽከረከር አንተ ግን የቆመ ሰዓት መሆንህ ነው፤ የሰዎች ኮቴ በአጠገብህ ሲያልፍ የሕይወትን ትርጉም በድምፅ ብቻ ለመገመት መሞከር ነው። ያ ስፍራ የለመድኩት እስር ቤቴ ነበር። በአካል እዚያ መንገድ ዳር ብቀመጥም፣ ነፍሴ ግን በቆመ የውኃ ኩሬ ውስጥ እንደምትበሰብስ ቅጠል ነበረች። በመንገድ ዳር የሚኖር ሰው ምርጫ የለውም፤ የሚሰጠውን ይቀበላል እንጂ የሚሆነውን አይወስንም።

​ነገር ግን ያ "የማረኝ" ጩኸት ከቆምኩበት የህልውና ረግረግ ውስጥ መንጥቆ አወጣኝ። ያኔ ነው ከመቀመጥ ወደ "መጓዝ" የተሸጋገርኩት። "መጓዝ" ማለት ለውጥን በራስ ፈቃድ መጋበዝ ነው። በመንገድ ዳር ስቀመጥ ድንጋይ ነበርኩ፤ በመንገድ ላይ ስጓዝ ግን ወንዝ ሆንኩ። መጓዝ ማለት መድረሻው ባይታወቅም እንኳን በሂደቱ ውስጥ ራስን ማግኘት ነው።

​በመንገድ ዳር መቀመጥ የፍርሃት ውጤት ነው—"ባንቀሳቀስ አይጠፋብኝም" የሚል የውሸት ዋስትና። መጓዝ ግን የእምነት ተግባር ነው—"ብንቀሳቀስ አገኘዋለሁ" የሚል የነፍስ ወንድምነት። እኔ አሁን በመንገድ ላይ ስጓዝ፣ እግሮቼ አቧራውን ሲረግጡ የሚሰማኝ ሕመም የሕያውነት ማረጋገጫዬ ነው። ቁጭ ብሎ መመረቅ ወይም መረገም ቀላል ነው፤ ተነሥቶ መጓዝ ግን ከራስ ጋር መታገልን ይጠይቃል።

​ዓይኖቼ የበሩት በመንገድ ዳር ቁጭ ብዬ እንድደነቅ ሳይሆን፣ በመንገዱ ላይ እየሄድኩ ብርሃኑን እንድካፈል ነው። አሁን ተረድቻለሁ፤ በመንገድ ዳር መቀመጥ ሞት ነው፣ በመንገድ ላይ መጓዝ ግን ትንሳኤ። እኔም የቆምኩበትን ስፍራ ሳይሆን፣ የምሄድበትን አቅጣጫ መርጫለሁ።

​እኔ ማለት ከቆመበት ተነሥቶ ወደማያልቀው ብርሃን የሚገሰግሰውና በቆምኩበት ሳይሆን በሄድኩበት መንገድ የምታወቀው ነኝ።