የጌሾ እፅዋት ምንነትና ምስጢራዊ ባሕርይ ፤ አንተና ጌሾ ምን ያገናኛችኃል።

✍ ዮሐንስ አብነት | የወዳጅ ምክር | ኢትዮጵያ አውታር   

ዘመኑ የእጽዋት እርዳታ ያሰፈለገበት ዘመን ነው ወደ ቀደመው ተመለስ።

፩. ጌሾ በቀደምት አባቶችና ሊቃውንት ዘንድ "ዕፀ ፈውስ" እና "ዕፀ ንጽህና" በመባል የሚወደስ፣ በኢትዮጵያ ምድር በጥቅም ላይ የዋለ ታላቅ የመድኃኒትና የምግብ እፅዋት ነው።

፪. በባሕርዩ ተፈጥሮአዊ ቅስቀሳን የሚፈጥር፣ ደምን የሚያጠራ፣ የሆድ ውስጥ መርዝን የሚበታትንና የሰውነትን የንዝረት ኃይል የሚያስተካክል እፅዋት ነው።

፫. የቀደምት ሊቃውንት እንደሚመሰክሩት፣ ጌሾ በውስጡ ባለው መራራና እሳታዊ ባሕርይ ምክንያት በሰውነት ውስጥ ያሉ ዝቅተኛና ጎጂ የሆኑ ተህዋሲያንን የመደመስስ አቅም አለው።

፬. ቅጠሉ፣ ግንዱ፣ ቅርፊቱና ሥሩ እያንዳንዳቸው የተለያየ የመድኃኒትነት ኃይልና የንዝረት ደረጃ ያላቸው የፍጥረት በረከቶች ናቸው።

፭. ጌሾ ከሥጋዊ ፈውስ ባሻገር፣ የሰውነትን ድካምና ድብደባ በማስወገድ የነፍስን ድንዛዜ የሚያቃልል ተፈጥሮአዊ ረዳት ነው።

፮. በቤተሰብና በኅብረተሰብ ባህል ውስጥ ለጠጅና ጠላ ማፈሻነት ከመዋሉ ባሻገር፣ በጥንታውያን መጻሕፍት ውስጥ ለውስጥ ደዌ መድኃኒትነት በሰፊው ተመዝግቧል።

፯. የጌሾ መራራነት በነፍስና በሥጋ መካከል ያለውን አለመጣጣም በማስተካከል፣ የሰውነትን የውስጥ ሙቀት (አልካላይን) ደረጃ ያስተካክላል።

፰. በመለኮታዊው የተፈጥሮ ሥርዓት ውስጥ ጌሾ የምድርን ንጹህ ማዕድናት ስቦ በመያዝ ለሰው ልጅ ጤና እንዲያውል የተፈጠረ ዕፅ ነው።

፬. የጌሾ ቅጠልና ግንድ ለምን ለፈውስ ይውላል? 

፩. የጌሾ ቅጠልና ግንድ በውስጣቸው የተፈጥሮ መርዝ አጥፊና ማኅፀንንና ጨጓራን የሚያጠሩ ንጥረ ነገሮች (Antioxidants) በከፍተኛ መጠን ስለሚገኙ ነው።

፪. ግንዱና ቅጠሉ በውስጣቸው ያለውን መራራ ፈሳሽ ወደ ደም ዝውውር በመልቀቅ የጉበትንና የኩላሊትን መርዞች አጥቦ ለማስወጣት ስለሚረዳ ነው።

፫. የጌሾ ግንድ ተጠቅጥቆ ሲፈላ በሰውነት ውስጥ የታሰሩ የደም ባሕርያትንና አየርን የመበታተን ኃይል አለው።

፬. የሆድ ቁርጠት፣ የጋዝ መከማቸትና የምግብ አለመሸራተት ችግሮችን በአጭር ጊዜ ውስጥ የማስወገድ ተፈጥሮአዊ ባሕርይ ስላለው ነው።

፭. የቆዳ ላይ በሽታዎችን፣ እከክንና የቁስል አየርን በመግደል የውጭ አካልን ንጽህና ለመጠበቅ ቅጠሉ ተጨፍልቆ ስለሚቀባ ነው።

፮. የሰውነትን የበሽታ መከላከል አቅም በማነቃቃት፣ የደከሙ ሕዋሳትን የማደስና የንቃት ሞገድን የማስተካከል አቅም ስላለው ነው።

፯. የደም ውስጥ ስኳርንና የኮሌስትሮል መጠንን ለማስተካከልና የደም ሥሮችን ለማጽዳት የጌሾ ግንድ እያፈላ መጠጣት ፈውስ ስለሚሰጥ ነው።

፰. የጥንት ሊቃውንት እንደሚሉት፣ መራራ ዕፅዋት በሰውነት ውስጥ የሚፈጠሩትን የከፉ ተህዋሲያን ባሕርይ ስለሚያጠፉ የጌሾ ቅጠልና ግንድ ለመድኃኒትነት ይመረጣሉ።

፫. የአዘጋጀጀት መጠን፣ የአወሳሰድ መጠንና ቀን 

፩. አዘጋጀጀት፦ ንጹህ የጌሾ ቅጠል ወይም የደረቀ ግንድ ተወስዶ በጥንቃቄ ይታጠባል፤ የደረቀው ግንድ በጥቂቱ ይደቅቃል።

፬. መጠን፦ ለአንድ ጊዜ አጠቃቀም ከ3 እስከ 5 ግራም የሚሆን የጌሾ ግንድ ወይም 5 ፍሬ ንጹህ ቅጠል በጥቂት የፈላ ውኃ (250 ሚሊ ሊትር) ውስጥ ይዘፈዘፋል።

፫. ማፍላት፦ የግንዱን መድኃኒትነት ለማውጣት ከ5 እስከ 10 ደቂቃ በለሰለሰ እሳት ማፍላትና አጥልሎ ማቀዝቀዝ ያስፈልጋል።

፬. የአወሳሰድ መጠን፦ በቀን አንድ ጊዜ (ጧት በባዶ ሆድ) ወይም ማታ ከመተኛት በፊት አንድ ትንሽ የቡና ሲኒ ብቻ ይወሰዳል።

፭. የአወሳሰድ ቀን፦ መድኃኒቱ እንደ ፈውስ ሂደቱ ከ3 እስከ 7 ቀናት ብቻ ይወሰዳል፤ ከዚያ በላይ ያለ እረፍት መውሰድ የለበትም።

፮. የቀናት ሰሌዳ፦ አባቶች እንደሚመክሩት፣ መድኃኒቱን በሰኞ ወይም በሐሙስ ጧት መጀመር ለነፍስና ሥጋ ቅንጅት የተመረጠ ነው።

፯. ቅልቅል፦ መራራነቱን ለመቀነስ በጥቂቱ ንጹህ የማር ጠብታ ጨምሮ መጠጣት ይቻላል (ስኳር ጨርሶ መጨመር የተከለከለ ነው)።

፰. ማረፊያ፦ የ7 ቀን አወሳሰድ ካለቀ በኋላ የ2 ሳምንት እረፍት ማድረግና ሰውነት ራሱን እንዲያስተካክል ጊዜ መስጠት ያስፈልጋል።

፬. የሚደረጉ ጥንቃቄዎች 

፩. መጠን አለማሳለፍ፦ ጌሾ በከፍተኛ መጠን ከተወሰደ የሆድ ማበሳጨትና የእስፋት (ተቅማጥ) ችግር ስለሚያስከትል የተሰጠውን መጠን አለመጨመር።

፪. ለነፍሰ ጡሮች፦ ነፍሰ ጡር የሆኑ እናቶችና የሚያጠቡ እናቶች የጌሾ መድኃኒትን ፈጽመው መወሰድ የለባቸውም።

፫. የሕፃናት ጥንቃቄ፦ ዕድሜያቸው ከ12 ዓመት በታች የሆኑ ሕፃናት የጌሾን መድኃኒት በፈሳሽ መልክ መውሰድ የለባቸውም።

፬. የጨጓራ ቁስል፦ የታወቀ የጨጓራ ቁስል (Ulcer) ያለባቸው ሰዎች መራራነቱ ስለሚያበሳጨው በጥንቃቄ መጠቀም አለባቸው።

፭. የጊዜ ገደብ፦ መድኃኒቱን ከተጠቀሱት ቀናት በላይ አዝግሞ መውሰድ የጉበትን ሥራ ስለሚያከብድ ገደቡን ማከበር።

፮. የመድኃኒት መደራረብ፦ ዘመናዊ የመድኃኒት እንክብሎችን የሚወስዱ ሰዎች ከጌሾ መድኃኒት ጋር አደባልቀው መወሰድ የለባቸውም።

፯. የንጽህና ጥንቃቄ፦ ቅጠሉና ግንዱ ከመዘጋጀቱ በፊት በንጹህ ውኃ ካልታጠበ አፈርና ተህዋሲያን ሊኖሩበት ስለሚችሉ በጥንቃቄ ማጠብ።

፰. የአካል ምልክት፦ መድኃኒቱን በሚወስዱበት ጊዜ የማዞር ወይም የኃይለኛ ማስመለስ ስሜት ከተፈጠረ ወዲያውኑ ማቆምና ንጹህ ውኃ መጠጣት።

፭. የአወሳሰድ ቅደም ተከተል 

፩. የመንፈስ ዝግጅት፦ መድኃኒቱን ከመውሰድ በፊት አእምሮን ማረጋጋትና ፈውሱ ከመለኮት እንደሚመጣ ማመን።

፪. የአካል ንጽህና፦ ጧት እንደተነሱ አፍንና አካልን በንጹህ ውኃ መታጠብ።

፫. በባዶ ሆድ፦ መድኃኒቱን ከመውሰድ በፊት ምንም ዓይነት ምግብ ወይም ሌላ መጠጥ አለመቀምሰም።በትንሽ መጀመር

፬. ቃለ ጸሎት/ምስጋና፦ በመድኃኒቱ ላይ የመለኮትን ስም በመጥራትና ምስጋና በማቅረብ የመድኃኒቱን ንዝረት ማነቃቃት።

፭. በዝግታ መጠጣት፦ መድኃኒቱን በአንድ ጊዜ ሳይሆን በዝግታና በጥቂቱ መቀመጥና መጠጣት።

፮. የእረፍት ጊዜ፦ መድኃኒቱን ከተጠጣ በኋላ ለ30 ደቂቃ ያህል ረጋ ብሎ መቀመጥና አካል እንዲዋሃደው ማድረግ።

፯. ቀሊል ምግብ፦ ከመድኃኒቱ በኋላ ከ45 ደቂቃ በኋላ ቀሊልና ሞቅ ያለ ምግብ (እንደ ገንፎ ወይም አትክልት መረቅ) መመገብ።

፰. የውኃ አወሳሰድ፦ በቀኑ በቂ ንጹህ ውኃ በመጠጣት በጌሾ የወጡትን መርዞች ከሰውነት ማስወጣት።

፮. ከቀደምት ሊቃውንት የፈውስ መጽሐፍት የተወሰዱ ምስጢራት 

፩. በጥንታውያን የአደምታና የፈውስ መጽሐፍት እንደተመዘገበው፣ እፅዋት በሰው ልጅ ላይ የሚሠሩት በቁሳዊ ይዘታቸው ብቻ ሳይሆን በውስጣቸው ባለው የመለኮት ቃል ንዝረት ነው።

፫. ጌሾ በሊቃውንቱ ዘንድ "የደም ማኅተም" ይባላል፤ የደምን ንጽህና በመጠበቅ መንፈሳዊና ሥጋዊ ድካምን የመከላከል ምስጢር አለው።

፬. የቀደምት አባቶች እፅዋትን በሚቆርጡበትና በሚሰበስቡበት ጊዜ የመለኮትን ስም በመጥራት የዕፁን ሕያውነተ ንዝረት ያነቁ ነበር።

፭. የጌሾ መራራነት በሰውነት ውስጥ ያሉትን የጨለማና የሕመም ኃይሎች የሚያባርር እሳታዊ ባሕርይ እንደሆነ በመጻሕፍት ተጽፏል።

፮. ፈውስ የሥጋ ብቻ ሳይሆን የነፍስም ንጽህና ውጤት በመሆኑ፣ እፅዋትን ከመድኃኒትነት ጋር በጥበብና በትሕትና መጠቀም ይገባል።

፯. የቀደምት ሊቃውንት እውቀት እንደሚያስረዳው፣ ተፈጥሮ በሙሉ በመለኮታዊ ሥልጣን ሥር የተጋጠመ ታላቅ የመድኃኒት ቤት ነው።

ቸር ያሰማን ዮሐንስ የሥላሴ ባሪያ